Đại lý hải quan

Đại lý hải quan giúp chủ hàng như thế nào?

Đại lý hải quan là gì?

Đó là những công ty chuyên làm dịch vụ hải quan theo hợp đồng đại lý. Họ đứng tên đại lý trên tờ khai hải quan, ký tên và đóng dấu của mình vào ô người khai hải quan (với phần mềm ECUS4), hoặc dùng chữ ký số của mình để truyền tờ khai (ECUS5 - VNACCS).

Đại lý hoạt động dựa trên hợp đồng ủy quyền với chủ hàng xuất nhập khẩu, và phải chịu trách nhiệm trong phạm vi được ủy quyền.
Khác nhau giữa đại lý và người khai thuê hải quan

Mặc dù đều là đơn vị cung cấp dịch vụ thông quan, nhưng giữa người khai thuê hải quan và đại lý hải quan có những khác nhau cơ bản:

    Đại lý thủ tục hải quan phải đứng tên trên tờ khai, với vai trò đại lý. Họ dùng chữ ký và dấu pháp nhân của mình để làm tờ khai.
    Trong khi đó, người khai thuê dùng giấy giới thiệu của chủ hàng để làm thủ tục hải quan. Họ không xuất hiện trên bất kỳ chứng từ nào của bộ hồ sơ khai quan. Với cơ quan hải quan, họ chính là người của chủ hàng.

    Chẳng hạn, bên tôi đang cung cấp dịch vụ thông quan thuê, tôi chỉ cử nhân viên đem giấy giới thiệu của khách hàng bộ hồ sơ hải quan đi làm thủ tục. Hải quan không hề biết đến công ty tôi.
    

Công ty dịch vụ xuất nhập khẩu


Cân nhắc khi sử dụng dịch vụ ủy thác nhập khẩu. Không phải ủy thác cho công ty dịch vụ xuất nhập khẩu là không có những điểm hạn chế. Dịch vụ xuất nhập khẩu được hiểu một cách đơn giản là việc tổng hợp các nghiệp vụ liên quan đến hoạt động kê khai thủ tục hải quan, ngân hàng, vận tải, bảo hiểm, ngân hàng… mà bên công ty dịch vụ đứng ra làm thay cho công ty có nhu cầu. Hiện nay các công ty dịch vụ xuất nhập khẩu mở ra tương đối nhiều, dẫn đến sự cạnh tranh rất gay gắt cả về giá và chất lượng dịch vụ. Ông bà ta thường nói: “Tiền nào của nấy”, vì vậy nên chọn dịch vụ có giá cả hợp lý, đừng nên ham giá rẻ. Vì cũng giống như bạn kinh doanh hàng hóa, khách hàng nào đang bán được giá tốt, lợi nhuận cao bạn sẽ chăm chút nhiều hơn! Nên câu hỏi chọn lựa đơn vị dịch vụ khai thuê hải quan nào tốt nhất, uy tín nhất, chuyên nghiệp nhất, giá rẽ nhất, công ty lớn hay nhỏ theo bản thân tôi không quan trọng lắm mà lựa chọn được đơn vị dịch vụ phù hợp với công ty mình. Họ kịp thời tư vấn thủ tục cũng như đáp ứng nhu cầu giao nhận cho công ty mình; tạo cho mình cảm giác an tâm để tập trung vào chuyên môn kinh doanh. Giá cả thì phải chăng trong khung giá chung của thị trường. Còn giá rẽ thì thường chất lượng dịch vụ không thể tốt được, đó là quy luật của thị trường mà.


    Về tính trách nhiệm, đại lý ở mức độ cao hơn vì họ có dấu đứng trên tờ khai. Bản thân những doanh nghiệp này cũng sẽ được cơ quan hải quan đánh giá năng lực dựa trên những tờ khai mà họ đã hoàn thành.
    
    Đại lý hải quan phải có nhân viên được đào tạo (gọi là đại lý viên) và được Tổng cục hải quan công nhận. Đến tháng cuối 2014, cả nước có khoảng trên 250 doanh nghiệp đại lý thủ tục hải quan, xem Danh sách đại lý hải quan đến 31/10/2013.

    Trong khi đó người khai thuê thì có thể là bất cứ ai, chỉ cần biết chút nghiệp vụ và được chủ hàng thuê là có thể làm dịch vụ. Một ví dụ có vẻ hơi cực đoạn một chút: hôm qua chạy xe ôm, hôm nay cầm hồ sơ đi khai thuê hải quan.

Chủ hàng được lợi gì khi thuê đại lý làm thủ tục hải quan

Việc thuê đại lý làm thủ tục có một số những ưu điểm như sau:

    Không cần phải dùng chữ ký số của mình để duyệt ký (từ xa), hay gửi giấy khống như trước đây. Đại lý sẽ dùng chữ ký số của mình để khai và truyền tờ khai.
    Trách nhiệm và năng lực của người cung cấp dịch vụ cao hơn so với hình thức khai thuê.

Tuy vậy, thực tế cả phía chủ hàng và đại lý đều đang có tâm lý ngại ký hợp đồng đại lý và ký tên trên tờ khai hải quan. Nguyên nhân được cho là do chính sách thuế và chính sách hàng hóa XNK phức tạp, các bên lo ngại về mặt pháp lý trong khi chưa có Hiệp hội về đại lý hải quan. Vấn đề này có lẽ sẽ được khắc phục trong thời gian tới, khi ngành hải quan triển khai hệ thống VNACCS và đẩy mạnh phát triển dịch vụ đại lý làm thủ tục hải quan.

Điều kiện làm đại lý hải quan

Để trở thành đại lý thủ tục hải quan, một công ty dịch vụ phải có ít nhất (đến thời điểm đầu năm 2014) là 1 nhân viên được đào tạo và được cấp chứng chỉ nghiệp vụ khai hải quan.

Nhân viên đó phải tham gia khóa đào tạo theo quy định trong Thông tư số 80/2011/TT-BTC tại những cơ sở tạo được Tổng cục hải quan cho phép, chẳng hạn như: Học viện tài chính; Trường Cao đẳng Tài chính Hải quan, Trường Đại học Tài chính – Marketing …



Khóa học phải đủ 4 học phần, học trong khoảng 8-10 tuần thì xong, sau đó dự kỳ thi do Tổng cục hải quan tổ chức. Điểm cả 4 học phần đều trên 5 mới được cấp chứng chỉ. Như tôi đã tham dự kì thi cuối năm 2013, có lẽ cũng đến vài chục phần trăm người đã đi làm và có kinh nghiệm mà vẫn thi rớt như thường.
Thi chứng chỉ nghiệp vụ đại lý hải quan

Cũng khá thú vị khi tham dự học và thi chứng chỉ này. Nếu nói về chứng chỉ nghề, thì học trong 8 tuần, đúng ra là chỉ 2 ngày cuối 8 tuần, thì hơi ngắn. Nhưng với những bạn đang đi làm ở các tỉnh, mà phải về Hà Nội hoặc Tp.HCM học, thì cũng là khá dài và gian nan.

Hiện, đã có một số trường và trung tâm đào tạo mở lớp tại các tỉnh thành khác để đáp ứng nhu cầu của các đơn vị.

Khóa học, theo đánh giá của một số người, thì vừa tràn lan, lại vừa cắt ngắn nên chưa thiết thực lắm. Cá nhân tôi đã học và đánh giá thì thấy cũng có phần đúng.

Cụ thể như phần Pháp luật hải quan, hoặc xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan, quả thật rất khó nhớ, càng khó thuộc (để đi thi). Nhưng tựu chung, học cả mấy chuyên đề, ôn luyện xong, thi xong, thì thấy cũng khá bổ ích, vì nó cho cái nhìn tổng quát hơn về nghề “làm dâu trăm doanh nghiệp này”.

Với bạn nào mới vào nghề, hoặc chưa biết tẹo gì về việc thông quan, lời khuyên của tôi là chưa nên học ngay. Kiến thức khá rộng, được nén lại trong mấy tuần, nên giảng viên nói khá nhanh. Như vậy, người mới vào nghề sẽ rất khó theo kịp, dễ có cảm giác chán nản, hoặc thậm chí lãng phí khi theo học. Nên chăng, những bạn đó chấp nhận cắp cặp đi theo mấy anh chị có kinh nghiệm, va chạm và nắm bắt thực tế trước. Ít nhất họ cũng cần biết những kiến thức cơ bản như:

    Chứng từ như hợp đồng ngoại thương, hóa đơn thương mại, vận đơn, chứng nhận xuất xứ (CO)…
    Hồ sơ hải quan: tờ khai hải quan, tờ khai trị giá, giấy nộp thuế
    Thủ tục hải quan: khai trên phần và thông quan tại chi cục
    Các nghiệp vụ liên quan: lấy lệnh hãng tàu, kiểm hóa, kiểm tra chất lượng, tham vấn giá
    V.v…

Cho thue xe nang



Đến khi nắm được ổn ổn, chẳng hạn sau 6 tháng – 1 năm, khi đó hãy theo học lớp Nghiệp vụ hải quan sẽ thấy có ích hơn rất nhiều.

Tất nhiên, nếu bạn học để lấy chứng chỉ, nhằm xin việc thì lại khác. Bạn sẽ cần vất vả hơn để học chay (có lẽ điều này rất nên tránh khi học nghề), rồi thi lấy chứng nhận. Sau đó đi làm, rồi kiểm nghiệm lại sau

Chi tiết quyền và nghĩa vụ các bên

Thông tư 12/2015/TT-BTC có hiệu lực kể từ ngày 15/3/2015, thay thế Thông tư số 80/2011/TT-BTC ngày 09/6/2011 của Bộ Tài chính.

So với Thông tư 80, Thông tư 12/2015/TT-BTC quy định chi tiết quyền, nghĩa vụ các bên liên quan đến đại lý làm thủ tục hải quan (gọi tắt là đại lý hải quan).

Cụ thể, đại lý hải quan có trách nhiệm quản lý, sử dụng mã số nhân viên đại lý hải quan để tiến hành các công việc khai báo và làm thủ tục tại cơ quan hải quan trong phạm vi được chủ hàng ủy quyền; chịu trách nhiệm về việc giới thiệu, đề nghị Tổng cục Hải quan cấp mã số nhân viên đại lý cho người đáp ứng đủ điều kiện theo quy định. Phải thông báo cho Tổng cục Hải quan để thực hiện thu hồi mã số nhân viên đại lý với các trường hợp theo quy định.

​Đại lý làm thủ tục hải quan là doanh nghiệp đáp ứng đủ điều kiện theo quy định tại khoản 1 Điều 20 Luật Hải quan, thay mặt người có hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu (sau đây gọi chung là chủ hàng) thực hiện việc khai hải quan; nộp, xuất trình bộ hồ sơ hải quan có liên quan đến lô hàng xuất khẩu, nhập khẩu theo quy định và thực hiện toàn bộ hoặc một phần các công việc liên quan đến thủ tục hải quan theo thỏa thuận trong hợp đồng ký với chủ hàng”.

Khoản 1 Điều 20 Luật Hải quan quy định điều kiện là đại lý làm thủ tục hải quan:

a) Có Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hoặc Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp có ngành, nghề kinh doanh dịch vụ giao nhận hàng hóa hoặc đại lý làm thủ tục hải quan;

b) Có nhân viên đại lý làm thủ tục hải quan;

c) Có hạ tầng công nghệ thông tin đáp ứng điều kiện để thực hiện khai hải quan điện tử và các điều kiện khác theo quy định.
Đại lý hải quan yêu cầu chủ hàng cung cấp đầy đủ, chính xác các chứng từ, thông tin cần thiết cho việc làm thủ tục hải quan của lô hàng và thực hiện các nghĩa vụ tài chính theo hợp đồng đại lý. Đồng thời cung cấp đầy đủ, kịp thời các thông tin, tài liệu liên quan đến chủ hàng hoặc các lô hàng do đại lý làm thủ tục hải quan đứng tên khai hải quan theo yêu cầu của cơ quan hải quan.

Đại lý cũng được yêu cầu cơ quan hải quan hướng dẫn về thủ tục hải quan, thủ tục thuế, hỗ trợ về kỹ thuật trong kết nối mạng với cơ quan hải quan và tham dự các lớp tập huấn, bồi dưỡng.

Đại lý hải quan chịu trách nhiệm về các nội dung khai trên tờ khai hải quantrên cơ sở bộ chứng từ, tài liệu liên quan đến hàng hóa XNK do chủ hàng cung cấp và thực hiện đúng phạm vi được ủy quyền theo hợp đồng đại lý.